Wat is natuurinclusieve landbouw?

Wat is natuurinclusieve landbouw eigenlijk?

Natuurinclusief boeren is volgens ons de natuur inzetten voor je boerderij. De natuur niet zien als iets van de buurman, een verloren stukje grond of een veel te dure weidevogel. Het is veel simpeler, maar ook veel rijker, het is het zoeken naar toegevoegde waarde. Niet in geld maar in kwaliteit.

Natuur-inlcusieve landbouw is zo oud als de landbouw zelf. Het zijn bijvoorbeeld de klavers in graslanden die op een natuurlijke manier stikstof binden, zodat je op kunstmest kan besparen. Het zijn de eenden in groentetuinen die slakjes eten. Het zijn bloemrijke akkerranden, waar insecten leven die bladluis kunnen tegengaan. Het zijn wilgen die voor antioxidanten kunnen zorgen. (een natuurlijke penicilline) Het was vroeger de mijdoornhaag langs de groentetuin die er met haar stekels voor zorgde dat er geen konijnen en hazen bij de groenten konden komen. Het zijn de maasheggen die zorgden dat de rijke voeding bij het overstromen van de maas achter bleef op het land. Het zijn de koeien die zelf grazen en dit vervolgens omzetten in melk en rijke mest voor de bodem. Het zijn kippen die de keukenresten omzetten in eieren. Het zijn kringlopen die door met elkaar te samen werken beter en rijker worden.

atuurinclusieve landbouw jersey's koeien in lang gras

Natuurinclusief is niet extensief of rustig aan doen het is niet simpelweg biologisch of kringlooplandbouw. Het is vertrouwen, proberen en durven “vooruit te vallen”. Het is voorzichtig zijn zorgvuldig de teugels laten vieren en ervaren. Wij experimenten nu ongeveer vier jaar met deze vorm van landbouw en merken dat we steeds een stapje verder durven te gaan. Niet om extreem te zijn maar omdat we oprecht geloven dat dit bijdraagt aan een economisch gezond bedrijf, welke we kunnen doorgeven aan de volgende generatie. In deze opbouwperiode hebben we veel steun gehad aan onze “mastermind club”, een clubje jonge gedreven boeren met het zelfde doel maar elk een andere route. Natuurinclusievelandbouw is samenwerken en alles zien als één geheel, ieder onderdeel (plant of dier) heeft zijn of haar eigen functie in het rijke geheel.  

Natuurinclusieve landbouw Mastermind club

De kennis over de trucs van de natuur is lang doorgegeven van vader op zoon. Vandaag de dag is er veel vergeten en omdat je ergens moet beginnen geven we onze ervaring graag weer door, ben jij als boer voorzichtig nieuwsgierig wat de natuur voor jou in petto kan hebben, helpen we je daar graag mee. Het maakt niet uit hoever je bent, of je biologisch bent, of alleen nieuwsgierig. We hopen dat we met gelijkgestemden elkaar kunnen stimuleren stapjes vooruit te nemen en deze vervolgens te delen. Zodat “net als in de bodem, een soort opjuttingsmechanisme ontstaat” waarmee iedere boer op zijn of haar eigen manier in een eigen tijdspad kan gebruiken wat hem of haar past.

Dus laten we beginnen en heb je een vraag? Laat hem hier achter in de reacties op onze site. Zo is het voor iedereen te lezen en kan iedereen met de zelfde vraag deelnemen in de discussie.

Met vriendelijke groet Bartele Holtrop

Loading

Geloof jij dat natuurinclusieve landbouw de toekomst heeft?

Bedankt!
Je hebt al gestemd
Maak een keuze
Help onze boerderij naar 1000 jaar en meer... Deel dit bericht

11 replies on “Wat is natuurinclusieve landbouw?

  • Eric lamers

    Vruchtbare uiterwaardegrond , bemesting (nog) niet wenselijk. Natuurgebied de Maasheggen verkeerd in graslandfase. In hoeverre denken jullie dat het mogelijk is melkproductie onder koeien( fleck/ mry/ noord roodbont kruising) te houden? En wat is een optimaal systeem in deze. Groetjes Eric de Schutkooi maasheggen

    Beantwoorden
    • Bartele Holtrop

      Hoi Eric,

      Wat leuk dat je reageert. Als een natuurgebied geen grote veranderingen heeft doorgemaakt (zoals onder water zetten) zijn alle factoren in de bodem aanwezig om makkelijk gras te groeien. Met (om of strip) beweiding komt er genoeg voeding op de grond om deze vruchtbaar te houden of te krijgen. 2 koeien per ha het hele jaar door (wat in veel pachtcontracten voor natuur organisaties staat) is het de doodsteek voor de biodiversiteit. Te weinig dieren zullen alleen het “lekkere” eten waardoor er weinig variatie ontstaat.

      Wij passen nu een proef van ca. 3 jaar toe met druk begrazing op percelen van het Fryske Gea. Alleen maar beweiden en soms schoonmaaien. We zien hier een geweldige toename van grassen klavers, kruiden en insecten.

      Grote kans dat de grond waarop je mag boeren heel rijk is, juist door de voeding van de maas. Verwacht geen top producties maar 4000 liter moet (met jerseys) mogelijk zijn. Mry en fleck denken te veel aan hun eigen vlees en kunnen niet gehouden worden zonder aanvoer van granen, mais of krachtvoer.

      Ik hoop dat je iets met het bovenstaande antwoord kan. Misschien zijn er meer boeren die een goed antwoord geven.

      Beantwoorden
  • Jan rein

    Leuk goed duurzaam verhaal heeft toemomst en laat de natuur met dieren zijn gang goed gaan wij als mensen kunnen daar in sturen met goed gevoel 1000 jaar mee veder .we moeten moeder natuur wereld voeden en oogsten in belans met mens en dier samen één met elkaar kunnen we de wereld beter en mooier en gezonder maken met elkaar hand in hand kom je veder met elkaar alle burgers buren boeren en buitenmensen !.

    Beantwoorden
  • Lieuwe

    Ha Bartele,
    Interessante om te volgen. Je schrijft vaak over een gesloten kringloop voor jullie bedrijf. Hierover heb ik een vraag: Hoe groot schat je dat die kringloop moet zijn? Je voert nu een groot deel uit de kringloop af en bent dus genoodzaakt ook weer in te voeren. In de vorm van bemesting of voer.

    Beantwoorden
    • Bartele Holtrop

      Hallo Lieuwe en Annie,

      Bedankt voor je bericht. Dit is een hele goede maar ook lastige vraag. Wij vinden het belangrijk dat we als veehouderij; producten waar we als mensen niks mee kunnen om moeten zetten in hoogwaardige voeding.

      Kringloop gesloten is in de extreemste vorm, koeien alleen voeren van het gras dat op onze boerderij groeit. Zonder toevoegingen van mineralen krachtvoeders mest en kunst mest.
      Dit is niet eenvoudig het zal nog jaren duren voordat onze koeien, het gras en de bodem zo in balans zijn dat we dit kunnen doen.

      Een koe heeft bijvoorbeeld 45 verschillende planten nodig om zich van alle mineralen te kunnen voorzien. Dat is een enorme uitdaging waarbij we met kleine stapjes vooruit gaan sinds 2016 laten we wel de hoorns staan, omdat hier mineralen in op worden geslagen.

      Helemaal zonder bijvoeding kunnen we ook nog niet, tot die tijd kopen we daarom alleen reststromen uit de regio. De halve kilo zonnebloempitten die onze koeien nu krijgen komen bijvoorbeeld uit Koudem.

      Een ander moeilijk punt is de mest. Onze bodem produceert goed en we geloven dat bij een juiste manier van beweiding geen extra mest nodig hebben. Echter hebben we vandaag de dag een potstal waarbij we veel natuurhooi binnen halen om de koeien op te laten slapen. Deze mest is enorm rijk en heel goed voor het bodem leven. Alleen is het betreft kringloop sluiten niet efficient en is een gierkelder in dit kader beter.

      Ik hoop dat het een goed antwoord was op je vraag.

      met vriendelijke groet Bartele Holtrop

      Beantwoorden
      • Paul van den Bergh

        Beste bartele,

        Je verwerkt natuurhooi in de potstal, is dit hooi wat niet vervoederd kan worden? Of bermhooi?

        Wij willen hiermee ook experimenteren maar zijn nog terughoudend om de niet gewilde kruiden die in het hooi zitten zoals ridderzuring en pitrus. Zitte deze zaden in de mest dan ga je op die manier verkeerde kruiden zaaien.
        Bvd!

        Beantwoorden
        • Bartele Holtrop

          Hallo Paul van den Bergh,

          Bedankt voor je bericht. Het natuurhooi dat we gebruiken is van slechte voerkwaliteit. De koeien nemen in conditie af op het moment dat we dit voeren.

          Ik begrijp je terughoudendheid en durf je niet te garanderen dat dit geen probleem kan worden. Wij gebruiken het nu voor het 4e jaar op rij en zien nog geen ongewenste (behalve ridderzuring) gewassen op ons land groeien.
          We zien wel een toename van verschillende soorten grassen en daar zijn wij juist blij mee. Betreft de Ridderzuring; dit zien we vooral op percelen die we overnieuw hebben ingezaaid. Waarschijnlijk voelden deze planten zich goed thuis door de grond verstoring.

          Anderzijds groeien planten niet op plekken als ze zich daar niet lekker voelen. Kweek heeft bijvoorbeeld een enorme hekel aan beweiding, wat ik hiermee probeer te zeggen is: als je bodem in top conditie is, je grasmat op volle toeren draait en met respect word verzorgt is de kans op planten die je niet wil hebben heel erg klein.

          Als dit bovenstaande nog niet genoeg is, kun je eventueel ook nog warm composteren. Door de mesthoop om te draaien word hij warm, zaden vergaan bij een temperatuur van 60 graden geloof ik.

          Met vriendelijke groet Bartele Holtrop

          ps. Potstal mest is wel goud voor de bodem. Aankomende zondag hebben we hier een blog over.

          Beantwoorden
  • Yvonne

    Prachtig en heel gedreven! Maar voor de correctheid: in de bast van de wilg zit een soort aspirine. Geen penicilline, dat komt uit een schimmel. Ook uit de natuur dus 🙂

    Beantwoorden
  • Mattias Verhoef

    hoi bart,

    Allereerst wil ik zeggen dat ik het interessant vind jullie bedrijf te volgen, leuk hoe jullie het inrichten en in samenwerking met de natuur proberen te boeren. Nu is het zo dat wij daar ook mee bezig zijn. En daar nu kennis proberen te verzamelen.

    wij hebben een bedrijf in omschakeling naar biologisch. Rond de 100 koeien en 30 stuks jongvee totaal. Achter het huis hebben we 40 hectare grond en nog een veldkavel van 10 hectare grond. Verder hebben we 30 hectare natuurgrond onder het bedrijf(een gedeelte komt nog). Onze koeien zijn driewegkruising montbeliarde zweedsrootbonte en holstein. We zitten op veengrond. Nu had ik een paar vraagjes. Ons doel is om natuur inclusief te werken. En inderdaad de natuur ons bedrijf te laten versterken.
    vraag: beweiding staat centraal en wil daar ook graag stappen in ondernemen. Zou het lukken om op 40 hectare te weiden en zo genoeg ruwvoer over te houden?
    Hoe kan ik het beste een kruidenrijker weiland ontwikkelen. Natuurhooi over eigen weiland uitspreiden en zo doorzaaien?
    Hoe kan je die 30 hectare natuurland wat het grootste gedeelte 15 juni maaien met bemesting van 85 kilo stikstof totaal (na 15 juni mag je weiden) het beste benutten. Heb jij daar ervaring mee?

    dat waren zo de vragen ik hoop dat je er wat kan beantwoorden

    Beantwoorden
    • Bartele Holtrop

      Hallo Mattias Verhoef,

      Wat leuk om te horen dat je ons volgt.
      Betreft de vragen: De formule voor totale ds opname per dier is: Lichaamsgewicht+100X10 (Jersey 400 kg + 100 X 10 ) is 5000 kg ds. Heb je een zwaardere koe: 550+100X10 is 6500 kg ds op jaarbasis.
      Over het algemeen kun je 30% minder grasland opbrengst rekenen, maar hou eens rekening met 8000 kg ds (dan doe je het al goed) dat houd in 8000/6500= 1,23 koe per ha. (alleen op gras, zonder enkele toevoeging)
      Met deze basis regels kun je jou ruwvoerbalans maken en uitrekenen wat je bij moet/wil kopen. Dit moet je vervolgens zo goed mogelijk plannen om er financieel een goed voordeel uit te halen. Ps. Energie is meestal de beperkende schakel. Zoek daarom in energie grondstoffen/reststromen, dat zijn ook de goedkopere grondstoffen.

      Kruiden is heel erg moeilijk, eigenlijk alleen de inheemse kruiden (planten uit je eigen regio) hebben kans van overleven. Wij laten daarom bewust randen langs de weilanden staan waar kruiden groeien. Deze laten we uitbloeien. Daarmee hopen we de aankomende 10 jaar onze biodiversiteit te verhogen. Het idee dat jij oppert, is ook een manier maar daar heb ik geen ervaring mee.

      Hoop hiermee een redelijk antwoord te hebben gegeven, kom anders gerust eens langs op de excursie (20 oktober)

      Beantwoorden

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *